Wereldhandel

Handel kan volkeren dichter bij elkaar brengen. Maar dan moet de handel wel in ieders voordeel zijn. Dat is niet het geval in de wereldhandel. Veel ontwikkelingslanden zijn veroordeeld tot de rol van grondstoffenleveranciers. Dat veroorzaakt uitbuiting en milieuvernietiging. GroenLinks wil dat de Europese Unie kiest voor eerlijke handel.

In Europa heeft de vrijmaking van de handel geleid tot grensoverschrijdende afspraken over werknemersrechten, milieu, natuur, voedselveiligheid, dierenwelzijn en consumentenbescherming. Zo’n ontwikkeling moet de EU ook op wereldschaal in gang zetten.

Daartoe moet Europa niet langer inzetten op het openbreken van verre markten voor Europese exporteurs. Niet vrije handel, maar eerlijke handel moet haar doel zijn. Dat betekent ruimere toegang tot de Europese markt voor ontwikkelingslanden die nu aan het kortste eind trekken. Zij moeten meer verwerkte producten kunnen exporteren in plaats van grondstoffen. Geen ongepelde pinda’s, maar pindakaas. Zo verdienen zij meer, terwijl er minder vrachtschepen hoeven te varen.

Ontwikkelingslanden zelf dienen hun markten te kunnen afschermen tegen westerse importen, om de opbouw van bedrijvigheid in eigen land te bevorderen. Europa en de Verenigde Staten moeten een eind maken aan landbouwsubsidies die boeren in ontwikkelingslanden uit de markt drukken.

Alleen wanneer de wereldhandel meer kansen biedt voor ontwikkelingslanden, zal het de EU lukken om steun te vinden voor het aanpakken van de misstanden waarmee de handel gepaard gaat. Kinderarbeid, de kaalslag van tropisch bos of dierenleed kunnen goede redenen zijn om producten van de markt te weren. Dat moet Europa proberen te verankeren in de regels van de Wereldhandelsorganisatie. Dan zullen internationale afspraken, zoals die over fundamentele arbeidsrechten, beter worden nageleefd.

Een EU die koploper wil zijn in eerlijke handel, moet consumenten meer instrumenten geven om bedrijven aan te spreken op hun gedrag. GroenLinks pleit voor een Europese wet die openbaarheid van productie en ketens voorschrijft. Producten met een fair trade-keurmerk dienen te worden vrijgesteld van btw en importheffingen.

Het Europese verkiezingsprogramma van GroenLinks is het verreweg best voor ontwikkelingslanden. Dat constateerden de ontwikkelingsorganisaties Oxfam Novib, Cordaid, ICCO, Hivos en de Evert Vermeer Stichting in april 2009 in hun Fairkiezingswijzer.

Zie ook ontwikkelingssamenwerking