Europese Unie

GroenLinks beschouwt de Europese Unie als een unieke manier om grensoverschrijdende problemen aan te pakken en vertrouwen te scheppen tussen landen. Maar de EU moet zich minder bezig gaan houden met regels die alleen maar het vrije verkeer van goederen en diensten dienen. GroenLinks wil werken aan een Europa van mens en milieu, niet alleen van markt en munt.

Aan het begin van de 21^ste eeuw lijkt de wereld terug te vallen in 19^de-eeuwse machtspolitiek. We zien een toenemende wedijver om invloedssferen en natuurlijke hulpbronnen. Mensenrechten en democratie dreigen vertrapt te worden in de competitie tussen grootmachten. Deze rauwe machtspolitiek biedt voor de problemen van de 21^ste eeuw geen oplossing. Daarvoor moet het recht van de sterkste worden verruild voor de sterkte van het recht: grensoverschrijdende afspraken, bovennationale instituties, gedeelde soevereiniteit. De EU heeft hier op het eigen continent goede ervaringen mee opgedaan. Dat is de grote verdienste van de Europese integratie, de breuk met het verleden van bloedige Europese oorlogen. Omdat het uitgangspunt nu is dat recht boven macht gaat, is de EU een permanente vredeszone geworden.

Het Europese experiment met bovennationale instituties en grensoverschrijdende democratie trekt de aandacht in andere werelddelen. De EU stond model voor de Afrikaanse Unie en de Zuid-Amerikaanse Unie. In Zuidoost-Azië beoogt ASEAN niet alleen een interne markt te vormen, maar ook mensenrechten en democratie te bevorderen. GroenLinks juicht deze initiatieven tot regionale integratie toe. Zij kunnen bouwstenen leveren voor een beter mondiaal bestuur, een sterkere Verenigde Naties.

De interne markt is de oorsprong van de EU, maar niet haar hoogste bestemming. GroenLinks verzet zich tegen de Europese bemoeizucht die voortkomt uit het neo-liberale streven om de markt steeds maar uit te breiden en te vervolmaken. We willen Europa duurzamer en socialer maken. We knokken voor een Green Deal die de economische crisis en de klimaatcrisis tegelijk aanpakt. We maken ons sterk voor een groene, diervriendelijke landbouw.

De landen van de Europese Unie moeten elkaar niet beconcurreren op arbeidsvoorwaarden, maar zich samen verplichten om sociale rechten na te leven en uit te voeren, zoals het recht op bijstand, minimumloon, privacy en staking. Zeker in nieuwe lidstaten kan dat een belangrijke steun zijn voor sociale groeperingen en vakbonden.

Ook wil GroenLinks meer democratie en openbaarheid. Het Verdrag van Lissabon vormt een stap in de goede richting, maar mag geen eindstation vormen. Zo willen wij dat Europawijde referenda mogelijk worden.