EU-wetgeving tegen discriminatie

GroenLinks strijd in Europa voluit tegen discriminatie. In het Europees Parlement hebben we aanzienlijke successen geboekt, maar er moet nog veel gebeuren.

Met 27 landen en 500 miljoen burgers herbergt de Europese Unie een bonte verscheidenheid aan culturen en levensstijlen. Uit deze diversiteit kan Europa kracht putten. We moeten het dan wel eens worden over een aantal uitgangspunten die vreedzaam samenleven en samenwerken mogelijk maken.

Het belangrijkste uitgangspunt is: geen discriminatie. Het Grondrechtenhandvest van de EU geeft hieraan een progressieve invulling: het verbiedt niet alleen discriminatie naar ras, afkomst of geslacht, maar ook discriminatie naar leeftijd, handicap, seksuele voorkeur of godsdienst. Het handvest wordt pas bindend als het Verdrag van Lissabon in werking treedt.

Naast het handvest heeft de EU ook betere wetgeving nodig tegen discriminatie. Die moet het voor burgers en vreemdelingen die gediscrimineerd worden veel makkelijker maken om hun recht te halen. Mensen die geen huis kunnen vinden omdat ze openlijk homo zijn. Gehandicapten, voor wie veel deuren gesloten blijven. Ouderen of jongeren die als klant geweigerd worden, bijvoorbeeld door verzekeraars, omdat ze een ‘slecht risico’ vormen. Moslims die onder voortdurende verdenking staan.

GroenLinks-europarlementariër Kathalijne Buitenweg heeft de afgelopen hard geknokt voor betere regels tegen discriminatie. In 2000 loodste zij een wet door het Europees Parlement die discriminatie op grond van ras of etnische afkomst verbiedt en het voor klagers gemakkelijker maakt om te bewijzen dat zij gediscrimineerd worden.

Eind 2004 wist Buitenweg te voorkomen dat de homofobe Italiaanse kandidaat Buttiglione benoemd werd tot eurocommissaris van Justitie. De voorzitter van de Europese Commissie, Barroso, beloofde het parlement toen ook een nieuwe Europese antidiscriminatiewet. Omdat de Commissie die belofte niet nakwam, dreigde Buitenweg in 2008 de benoeming van een nieuwe justitiecommissaris te blokkeren. De Commissie kwam daarop met het wetsvoorstel. Daarin staat dat mensen niet meer gediscrimineerd mogen worden op grond van hun seksuele voorkeur, handicap, leeftijd of godsdienst, wanneer zij bijvoorbeeld een lening willen afsluiten of een huis willen huren. In 2009 kreeg Buitenweg een ruime meerderheid van het Europarlement achter dit voorstel. Nu moeten de nationale regeringen het nog goedkeuren.

Deze nieuwe wet, de 'horizontale richtlijn', is voor GroenLinks niet het eindpunt van de strijd tegen discriminatie. Uiteindelijk streven wij naar één overkoepelende Europese antidiscriminatiewet, die ook discriminatie op grond van gender(expressie) verbiedt. Het voorschrift dat vrouwen en mannen gelijk beloond moeten worden dient te worden aangescherpt. Nog steeds verdienen vrouwen veel minder voor hetzelfde werk.

De Europese Commissie moet veel beter toezicht houden op de naleving van de wetgeving tegen discriminatie, ook in de landen die willen toetreden tot de Europese Unie. De Commissie moet zich ook sterk maken voor wereldwijde afschaffing van inreisbeperkingen voor mensen met hiv/aids, zoals die bijvoorbeeld in de Verenigde Staten nog bestaan. Tevens moet de Commissie een strategie ontwerpen tegen de achterstand en discriminatie van Roma. De strijd voor een tolerant Europa is nog lang niet gestreden.

Zie:

Geen Gezeik Iedereen Gelijk

Discriminatie in Nederland