Democratie in Europa

Europese democratie is werk in uitvoering, vindt GroenLinks. Europese en nationale volksvertegenwoordigers, maar ook de burgers zelf, moeten meer greep krijgen op de Brusselse besluitvorming.

Eeuwenlang geloofde niemand dat democratie mogelijk was in een groter verband dan de stadstaat. Inmiddels zijn de meeste landen op het Europese continent democratisch georganiseerd. De Europese Unie werkt aan de volgende schaalsprong: grensoverschrijdende democratie. Dat is een logisch antwoord op de ontketende krachten van de wereldmarkt, waartegen afzonderlijke landen steeds minder zijn opgewassen. Tegelijk is het een uniek experiment. Het doorkruist vertrouwde denkbeelden over staten en grenzen, over wij en zij. Niet verwonderlijk dus dat het een proces van vallen en opstaan is.

Het Verdrag van Lissabon is een belangrijke etappe in dit democratiseringsproces. Een sterker Europees Parlement, een Europese rol voor nationale parlementen, burgerinitiatieven, grotere openbaarheid en bindende grondrechten, deze vernieuwingen geven burgers meer greep op de besluitvorming.

Maar ‘Lissabon’ mag geen eindstation zijn. Voor een levendige Europese democratie is meer nodig. Meer politiek in Brussel, met eurocommissarissen die spitsroeden lopen in het Europees Parlement. Meer ‘Brussel’ in de nationale politiek, met een hechte samenwerking tussen nationale en Europese parlementariërs. Europawijde referenda, die burgers in staat stellen om Europese besluiten terug te draaien. Een kiesstelsel dat politieke partijen uitdaagt om samen op te trekken met hun Europese geestverwanten. De Nederlandse kiezer kan dan niet alleen op een GroenLinkser stemmen, maar ook op een Duitse of Franse kandidaat van de Europese Groene Partij.

Dankzij het Verdrag van Lissabon kan het Europarlement het voortouw nemen bij nieuwe verbeteringen in de Europese spelregels. GroenLinks en de Europese Groenen zullen zich daar sterk voor maken. Europese democratie is werk in uitvoering.

Een onderzoek uit mei 2009 van het Montesquieu Instituut en het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen wijst uit dat GroenLinks het best scoort op de democratische meetlat. Van alle Nederlandse partijen doet GroenLinks de meeste voorstellen om burgers greep te geven op de Europese besluitvorming.